Verlammingsteken behoren tot de gevaarlijkste parasieten waarmee je hond of kat in de oostelijke kustgebieden van Australië in aanraking kan komen. Eén enkele teek kan een krachtig zenuwgif inspuiten dat toenemende spierzwakte veroorzaakt en dodelijk kan zijn. Preventie, dagelijks controleren op teken en snelle diergeneeskundige zorg zijn allemaal belangrijk.
Wat zijn verlammingsteken?
Australische verlammingsteken (Ixodes holocyclus) zijn kleine, achtpotige parasieten die zich aan een gastdier vasthechten en zich met bloed voeden. Tijdens het voeden scheiden ze via hun speeksel een zenuwgif af.
Dit gif verstoort de communicatie tussen zenuwen en spieren. Getroffen dieren kunnen steeds zwakker worden, waarbij uiteindelijk ook de ademhaling wordt aangetast. Zowel honden als katten zijn vatbaar. Symptomen kunnen pas later optreden, dus ook een huisdier dat gezond lijkt, kan gevaar lopen.
Waar leven verlammingsteken?
Verlammingsteken komen voor langs de oostkust van Australië. Ze geven de voorkeur aan warme, vochtige omgevingen met dichte begroeiing, zoals struikgewas langs de kust, randen van regenwouden en dichtbegroeide gebieden waar inheemse wilde dieren als gastheer dienen.
Teken zijn vaak actiever tijdens warmere, nattere maanden, maar kunnen in sommige gebieden het hele jaar door actief blijven. Zelfs tijdens een korte wandeling door hoog gras of over dichtbegroeide bospaden kan je huisdier met teken in aanraking komen.
Ook stedelijke gebieden zijn niet vrij van risico. Verbindingszones voor wilde dieren, verwilderde achtertuinen en parken die aan natuurgebieden grenzen, kunnen eveneens verlammingsteken herbergen.
Symptomen van tekenverlamming bij honden en katten
Waarschuwingssignalen kunnen subtiel zijn. Let onder meer op:
- Anders blaffen of miauwen — het geluid kan zwakker of hees klinken.
- Wankele poten of zwakte — je huisdier kan struikelen, wankelen of moeite hebben met springen.
- Kokhalzen, braakneigingen of moeite met slikken.
- Zware of moeizame ademhaling.
Bij deze symptomen is onmiddellijk diergeneeskundige spoedzorg nodig. Wacht niet tot je een teek vindt.
Wat moet je doen als je een teek vindt?
Vind je een teek of een klein kuiltje in de huid op een plek waar mogelijk een teek heeft losgelaten? Neem dan zo snel mogelijk contact op met een dierenarts, ook als er geen symptomen zijn. Wacht niet op symptomen en blijf je huisdier niet thuis observeren in plaats van diergeneeskundig advies in te winnen. Met het verwijderen van de teek is het gevaar niet geweken; symptomen kunnen daarna nog ontstaan of verergeren.
Volg bij het verwijderen de gebruiksaanwijzing van je tekenverwijderaar; de juiste techniek verschilt per hulpmiddel. Gebruik je een pincet met een fijne punt, pak de teek dan dicht bij de huid vast en trek hem er met een gelijkmatige beweging uit, zonder in het lichaam van de teek te knijpen. Stel het contact met de dierenarts niet uit terwijl je probeert de teek te verwijderen.
Hoe bescherm je je huisdier?
Vraag je dierenarts naar een preventief middel waarvan het etiket specifiek bescherming tegen verlammingsteken vermeldt en dat geschikt is voor de diersoort, het gewicht en de leeftijd van je huisdier. Volg de aanwijzingen op het etiket voor het toedienen en herhalen van de behandeling. Tekenmiddelen voor honden kunnen katten vergiftigen; gebruik nooit een middel dat uitsluitend voor honden bestemd is bij een kat.
Geen enkel preventief middel garandeert volledige bescherming, en de tijd die nodig is om teken te doden verschilt per middel. Bespreek in gebieden waar verlammingsteken voorkomen met je dierenarts hoe je je huisdier het hele jaar door kunt beschermen. Houd gras en struiken kort en vermijd waar mogelijk dichte begroeiing.
Dagelijks het hele lichaam op teken controleren
Maak er een vaste gewoonte van om het hele lichaam van je huisdier dagelijks met je handen op teken te controleren, ook als je een preventief middel gebruikt.
Begin bij de neus en werk naar achteren. Voel zorgvuldig door de vacht over het hele lichaam. Besteed extra aandacht aan de huid rond de lippen, oogleden, oren, hals, oksels, liezen en tussen alle tenen. Ga door met controleren als je een teek vindt, want er kunnen er meer zijn.
Meer advies vind je bij de dierenkliniek van de Universiteit van Queensland: tekenverlamming bij katten en honden.